όρια

lmts

Με τον όρο όρια στα μαθηματικά, εννοούμε τη διαρκή προσέγγιση ενός σημείου ή αλλιώς τη διαρκή μείωση μίας απόστασης χωρίς όμως ποτέ αυτή να μηδενίζεται. Πέρα από τα μαθηματικά, αν και τα μαθηματικά περιγράφουν κατά πολύ τη λειτουργία μιας κοινωνίας, θα δώσει κάποιος το συνώνυμο του φραγμού, του σύνορου, ένα είδος μέτρου που ορίζει ως πού μπορεί να φτάσει κάτι.

Το όριο βοηθά μια κοινωνία να δημιουργεί κανόνες.  Τους κανόνες του ως εδω επιτρέπεται από εκεί και πέρα απαγορεύεται.  Δίνει μια ασφαλή ανάπτυξη στο κοινωνικό σύνολο. Όπως σε ένα μωρό παιδί, εισάγεις την έννοια των ορίων και τις συνέπειες της παραβίασής τους από νωρίς ώστε να μπορεί αργότερα να ακολουθεί τους κανόνες αυτούς της κοινωνίας. Να μπορεί να οριοθετεί τις κινήσεις του αλλά και τις κινήσεις των άλλων. Και είναι αλήθεια, πως αν μεγαλώσεις ένα παιδί χωρίς αυτήν την αίσθηση του ορίου, η επικινδυνότητα εμφάνισης μιας ανεξέλεγκτης συμπεριφοράς είναι ένα πολύ πιθανό σενάριο. Από ένα σημείο και μετά δεν υπάρχει πλέον επιστροφή. Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να φτάσουμελέει και ο Καφκα και δε μπορώ να φέρω αντίρρηση. Και αν αυτό δεν καλλιεργηθεί από νωρίς στην ψυχοσύνθεση ενός παιδιού ποτέ δε θα μπορεί…να επιστρέψει και συμβιώσει.

Τι γίνεται όμως όταν τα όρια τριγυρνάνε στις σχέσεις; Τι πάει να πει ως εδω; Πώς ορίζεται το σε αγαπώ μέχρι εκει; Οτι σε βλέπω μέχρι αυτό το σημείο; Οτι σου δίνω μέχρι εκεί. Οτι θα πάρω ως εδώ; Πώς λειτουργεί μια σχέση με όρια; Πόσο αληθινή μπορεί να είναι; Και πόσο αληθινά επίσης είναι τα όρια που θέτουμε στους άλλους; Βλέπεις στην αγάπη, στον έρωτα προτιμάμε να είμαστε χωρίς μετρητές. Η ανάγκη μας..το πάθος μας..η ίδια μας η καρδιά δεν αποζητά ζυγαριές και δεν φορά αλυσίδες ή λουράκια ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να στενέψει τις κινήσεις της.

Η καταδίκη προσωπικά για μένα μιας σχέσης που φέρνει την οριστική κατρακύλα της, είναι όταν μπαίνεις στην διαδικασία να δώσεις αυτά τα όρια. Να ξεκαθαρίσεις τα μέχρι εδώ και τα μέχρι εκεί. Καταστρέφεις οτιδήποτε αυθόρμητο και γειώνεις μια φαντασία που μονίμως την περιορίζουμε και τη στενεύουμε σε ρούχα που δεν της ταιριάζουν. Πολλές φορές τα ταμπού και τα δεδομένα μας είναι αυτά που δίνουν ετούτους τους μετρητές. Τα δεδομένα εξάλλου αν το σκεφτείς αποτελούν μια δική μας σύμβαση. Το σημείο που σταματάμε την εξέλιξη του πιθανού.  Μπορώ να σε αγαπήσω ως το απέναντι δέντρο. Ως το απέναντι δάσος. Ως εκείνο το ψηλό κτίριο. Γιατί πιο μεγάλη αγάπη..πέρα από το δέντρο, το δάσος και το ψηλό κτίριο τη δίνω αλλού. Και ξέρεις η αγάπη δε μπορεί να κλωνοποιείται ή να μοιράζεται ή να επαναλμβάνεται… Ατυχή λόγια που τις περισσότερες φορές, φοράνε το προσωπείο του φόβου μας. Ενός εσωτερικού πανικού πως μπορεί η υπέρβαση ενός συναισθήματος να φέρει έναν ανεμοστρόβιλο που θα διαολίσει το είναι μας, την καθημερινότητά μας και θα αλλάξει τα όποια «δεδομένα» θεωρούσαμε οτι είχαμε για εμάς και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Αλλά πώς θα μπορούμε ποτέ να μάθουμε τι μπορούμε να γίνουμε πέρα από τη κατεκτημένη γνώση του τι είμαστε τώρα; αναρωτιέμαι κρατώντας τα λόγια του Σαίξπηρ στην καρδιά μου.

Δε μπορώ να σου ορίσω τελικά το όριο. Το έχω δεχτεί. Και το έχω αγαπήσει εν μέρει αντιλαμβανόμενη τη σημαντικότητα της ύπαρξής του. Εξάλλου όπως λέει και ο  Αυστριακός αν δεν κάνω λάθος φιλόσοφος Wittgenstein οι περιορισμοί απελευθερώνουν. Ομως το συναισθηματικό όριο με αφήνει πλέον παγερά αδιάφορη. Και όποιος μου το θέτει είναι σα να μου ανοίγει την πόρτα εξόδου. Σα να κλείνει ταμείο. Σαν μου λέει πως από εδώ που βαδίζω υπάρχει αδιέξοδο. Και εγώ οφείλω να τον πιστέψω. Και αν δεν τον πιστεύω..οφείλω να τον σεβαστώ. Δε μπορούμε, εξάλλου όλοι μας να πάρουμε την τολμηρή απόφαση να διαβούμε τον Ρουβίκωνα.

Οι άνθρωποι που βάζουν όρια στις σχέσεις τους γιατί για κάποιο λόγο τις έχουνε τερματίσει ή νιώθουν οτι είναι τερματισμένες, ή εκείνοι που βιάζονται να τα θέσουν απο την αρχή για να αποφύγουν οποιαδήποτε «παρανόηση» στο μέλλον διασφαλίζοντας μια καλή ζωή της σχέσης, είναι εκείνοι που καλουπώνουν εγωιστικά μια σχέση με το έτσι θέλω στα δικά τους ασφαλή μέτρα απόλαυσης (ή και καθόλου απόλαυσης) χωρίς να δίνουν τη δυνατότητα στην όποια σχέση να αναπνεύσει και να εξελιχθεί. Δυστυχώς στις μέρες μας, οι σχέσεις αυτές είναι της μόδας.  Ο καθείς προσπαθεί να πάει την ιστορία της όποιας σχέσης σε ένα δικό του προσχεδιασμένο ίσως σενάριο που δε θα αναγκαστεί να ξεπεράσει δικές του συνήθειες και θεωρίες.

Ξεπερνάω. Δύσκολο ρήμα. Ξεπερνάω παρελθόν. Ξεπερνάω ταμπού. Ξεπερνάω συνήθειες. Ξεπερνάω όρια. Ξεπερνάω εαυτόν… Πώς το πε να δεις ο φίλος μου ο Καζαντζάκης;   «Σα δεν φτάσει ο άνθρωπος στην άκρη του γκρεμού, δεν βγάζει στην πλάτη του φτερούγες να πετάξει»… Ναι..σαν το μικρό πουλί το φρεσκοφτέρουγο, θα πω κι εγώ, που η μάνα το σπρώχνει στην άκρη του κλαδιού και του λέει κελαηδιστά «Η ζωή σε περιμένει. Πέτα πιο πέρα από το κλαδί, το δέντρο, εμένα…»

 

Advertisements